Spoellhuisje aan de Dommel ook inkijkmuseum

Wat is een spoelhuisje?

Het Spoelhuis aan de Dommel begon als onderdeel van de linnenfabriek van Van den Briel en Verster. De fabriek en het gebouwtje stonden direct aan het water en dat was belangrijk want de bootjes van de thuiswevers brachten hier hun linnen naartoe om gespoeld te worden. Aan beide kanten van het huis zaten bakstenen bogen. De schuiten voeren tot onder het huis, losten hun lading en vertrokken weer via de andere kant. Het huis heette officieel het Schuiten- en Spoelhuis. Het water van de Dommel speelde een hoofdrol want het linnen werd hier gespoeld en voorbereid om verwerkt te worden in de voor de fabriek.

Van spoelhuisje naar woonhuis

In 1888 fuseert linnenfabriek C. Van den Briel met Verster en onstaat de firma Van den Briel & Verster. Na de fusie met Van Dissel in 1963 houdt de firma nog enige jaren bestaan maar sloot de deuren in 1971. Het fabriekscomplex wordt later gebruikt door jongerencentrum De Effenaar en Kultuur-werkplaats 2B.

In 1922 veranderde het huisje van functie en uiterlijk. Er kwam een tweede verdieping op en het werd het woonhuis van de conciërge van de fabriek. De fabriek zelf breidde ook uit. Na een fusie in 1963 bleef de fabriek nog even actief. Daarna stopte alles.

Nieuwe gebruikers en nieuwe plannen

In de jaren zestig stond het terrein en de fabriek leeg. Het Spoelhuisje ging dienst doen als fietsenstalling van de politie. In 1974 kwam het jongerencentrum De Effenaar in een deel van het complex. In 1984 kwam culturele werkplaats 2B erbij en rond het jaar 2000 veranderde het gebied opnieuw. De Effenaar kreeg een nieuw gebouw, 2B werd gesloopt en de tuin achter het complex werd een ecologische zone. Alleen het Spoelhuis en een oude muur bleven staan en zijn de laatste sporen van de fabriek.

Verborgen plekken en stille verhalen

Binnen in het Spoelhuis is in de vloer een luik dat naar een kleine ruimte leidt. Deze ruimte hoorde bij het werk rond het lossen en spoelen van het linnen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was het een schuilplaats voor onderduikers die de Arbeitseinsatz wilden ontlopen. De ingang viel nauwelijks op want de kamer erboven straalde rust en veiligheid uit.

Een huis vol herinneringen

Tegenwoordig is het Spoelhuis een kleine tentoonstellingsruimte en ontmoetingsplek. Het is een historisch plekje in Eindhoven en vertelt over het verleden en het heden. Over de schuiten, het linnen, de fabriek en de onderduikers, de jongeren en de bezoekers van nu. Alles komt samen in een één klein gebouwtje aan de Dommel.  

Adres: Het Spoelhuisje, inkijkmuseum en B&B, Dommelstraat 2A, Eindhoven

Lees ook:
Radiomonument: ode aan een technologische doorbraak
Het Evoluon: de vliegende schotel van Eindhoven