Dr A.F. Philips Sterrenwacht

Een vereniging met ambitie

De oprichting van de EWSKH3Op 5 februari 1935 werd de Eindhovense Weer- en Sterrenkundige Kring opgericht. Deze vereniging bestond in de beginjaren voornamelijk uit werknemers van Philips die hun nieuwsgierigheid naar het weer en het heelal wilden delen. Al snel groeide de kring uit tot een bonte verzameling van leden met een brede interesse in alles wat zich boven onze hoofden afspeelt.

Een eigen sterrenwacht

Kort na de oprichting ontstond de grote wens: een eigen sterrenwacht. Die wens ging in vervulling dankzij een gulle schenking van Anton Philips. De gemeente Eindhoven verleende ook medewerking en gaf toestemming om een  sterrenwacht te bouwen in het toen nog donkere en rustige Stadswandelpark.

Van eerste steen tot wetenschappelijk centrum

Koninklijk bezoek

In 1936 werd een belangrijke stap gezet. Prins Bernhard legde, in aanwezigheid van prinses Juliana, de eerste steen voor de bouw. Van dit bijzondere moment bestaat zelfs een filmfragment. De steenlegging maakte deel uit van een feestelijke intocht in Eindhoven, waarbij prinses Juliana ook het Radiomonument in hetzelfde park onthulde.

Het werk van Louis Kalff

Het ontwerp van de sterrenwacht kwam van de hand van Louis Kalff, de toenmalige industrieel ontwerper van Philips en later bekend om het futuristische Evoluon. Hij gaf het gebouw een draaibare koepel die oorspronkelijk bestond uit aluminiumkleurige, in leivorm gesneden delen. Tegenwoordig is die koepel bedekt met koper, dat door de jaren heen groen is verkleurd. De ronde vorm van het gebouw is bewust gekozen, zodat wind, temperatuurverschillen en trillingen zo weinig mogelijk invloed hebben op de precisie van de telescoop.

De krachtige telescoop

Een blik ver het heelal in

Bovenin de koepel staat een indrukwekkende Newtoniaanse telescoop van maar liefst 3,5 meter lang. Onder het draaibare koepeldak kan deze kijker tot vierhonderd keer vergroten en lichtzwakke objecten waarnemen tot magnitude 14. Daarmee is het mogelijk om planeten, nevels en zelfs details op de maan in detail te bekijken.

Zon en lichtvervuiling

Hoewel Eindhoven bekendstaat als Lichtstad, brengt dat voor de sterrenwacht een nadeel met zich mee: lichtvervuiling bovendien maken de bomen in het Stadswandelpark het lastiger om vooral de noordelijke hemel goed te observeren. Toch valt er genoeg te ontdekken. Overdag kunnen bezoekers via een zonnefilter veilig naar de zon kijken. Een speciale zonnetelescoop toont structuren die normaal onzichtbaar blijven, zoals uitbarstingen en fijne patronen in de zonne-atmosfeer.

Een bezoek het hele jaar de moeite waard

Rondleidingen en presentaties

Het Dr. A.F. Philips Observatorium is vrijwel het hele jaar open voor publiek. Groepen kunnen meegaan met een rondleiding en iedereen kan deelnemen aan informatieve presentaties over uiteenlopende sterrenkundige onderwerpen.

Unieke opstellingen

Behalve de telescoop is er in de sterrenwacht nog veel meer te zien zoals de slinger van Foucault, die laat zien hoe de aarde draait. Ook zijn er verschillende schaalmodellen die het heelal op begrijpelijke wijze tot leven brengen.

Adres: Dr. A.F. Philips Sterrenwacht, Alberdingk Thijmlaan 3, Eindhoven
 

Dit is deel 3 in de reeks over de nalatenschap van Philips

Deel 1: Waar Eindhoven Lichtstad begon
Deel 2: Frits Philips: Pionier in de Technologiewereld
Deel 3: Stadswandelpark en de sterrenwacht
Deel 4: De Lichttoren en de Witte Dame